Aanloopkosten

Van alle mensen die gevoelig zijn voor oplichting zijn er twee het meest vatbaar: ongeneeslijk zieken en mensen die een boek willen schrijven.


Lees verder op:
http://www.groene.nl/commentaar/2010-03-15/aanloopkosten

Een koopje

Al die tijd dat ze minister is, heb ik nooit begrepen waarom Gerda Verburg (CDA) ervoor kiest om door het leven te gaan met twee pigmentloze haarlokken op haar hoofd. Is het een van die raadselachtige ziekten die je oploopt als je teveel op bioindustrieterreinen komt? Een milde Wildersimitatie?

Nee, in de blessuretijd van haar ministerschap ontdek ik het: afleidingstactiek. Zodra ze in beeld is, luister je niet meer. Je staart alleen nog gebiologeerd naar die behaarde varkensstaartjes. Met die bliksemafleiders kreeg Verburg er vast al menig ruimingsbesluit doorheen.

Ook nu moet ik in de krant teruglezen wat ze op tv zei, ter verdediging van de Gerda, de eenmalige glossy van haar ministerie die de oppositie in alle staten bracht, omdat die vier ton kostte. “Een koopje,” vindt Gerda, “twee kwartjes per huishouden.”

Inderdaad een koopje. Overheidsbrochures produceren kost nu eenmaal geld, veel meer dan de bladen die je in stationskiosken koopt. Toen ik net afgestudeerd was, schreef ik af en toe een freelancestukje voor het bureau dat ook voor de Gerda de ‘tekstproductie’ verzorgde, zoals voor veel overheidsorganen.

Wat pompen al die ministeries er toch oerwouden aan nieuwsbrieven, personeelsperiodieken en relatiemagazines doorheen! Steevast kreeg ik er twee tot vier keer zoveel betaald als in de ‘vrije journalistiek’.

Goed, je mag geen enkele kritische vraag stellen en drie pr-mensen mogen je ‘tekst’ na het ‘produceren’ naar hartenlust bewerken, maar als twee A4’tjes tekstproductie je maandelijkse huur betalen, verkoop je je journalistieke ziel graag een paar uurtjes aan de duivel. (Trouwens… die gekrulde hoorntjes… ik wil natuurlijk niemand demoniseren…)

Dat de hele Tweede Kamer ineens schande roept om één jubileumglossy is wel een tikje opportunistisch. Waarom nooit geklaagd over het onderliggende probleem: dat de overheid teveel geld pompt in overbodige of inefficiënte communicatie. Niets over de 12 miljoen belastinggeld voor Postbus 51, of over die stapels overheidsdrukwerk die direct in papierbakken verdwijnen.

Nee, liever een spoeddebat over de Gerda. Dan kunnen ze hun pretkraan weer opendraaien, de lijsttrekkers.

Hoeveel kost een spoeddebat de belastingbetaler eigenlijk?

Belgische Toestanden

Dat je niet merkt dat het kabinet demissionair is, komt doordat het altijd al even missionair was als een afdruiprek. De paar wezenlijke besluiten díe zijn genomen, worden nu als ‘controversieel’ ongedaan gemaakt.

Zo zoetjes aan kunnen we dus vaststellen dat ons poldermodel z’n langste tijd gehad heeft. Aow-leeftijd, kilometerheffing, JSF: na lang polderen kwam er een consensus-grijs besluit over, en in de demissionaire periode poldert de Tweede Kamer dit weer uiteen tot gruis.Een coalitieregering kan niet anders dan compromissen maken.

Een compromis is een beslissing waar alle betrokkenen ongeveer even ontevreden mee zijn. In Balkenende IV luidde die beslissing doorgaans: dat stellen we uit.

Het poldermodel: als de één een rode deur wil, de ander een groene en de volgende een blauwe, dan verven we die deur grijs. The Dutch miracle, zo stond het ooit in de buitenwereld bekend. Bij de komende formatie zal blijken dat het enige wonderbaarlijke eraan is dat we het niet allang hebben ingeruild voor een Angelsaksisch model met een beperkt arsenaal aan smaken (Labour versus Tory, Democraten versus Republikeinen).

Wat zou het zalig zijn als onze versnipperde partijtjes opgingen in, zeg, drie of vier grote clubs, waarvan er ééntje mag gaan regeren. Niet alleen heeft zo’n robuuste regering meer slagkracht dan een bijeengepunnikte lappendeken, ook krijgt de kiezer eindelijk waar voor z’n stem. Nu moet hij maar afwachten wat er van een verkiezingsprogramma overblijft na het polderen in Beetsterzwaag. Praktischer is het om vóóraf al uit drie of vier potentiële regeringen te kiezen (waarbij, bijvoorbeeld, D66, VVD en Verdonk opgaan in de Liberalen) die allemaal een verkiezingsprogramma schrijven dat meteen als Troonrede door kan, zonder een komma te wijzigen.

Met zo’n stelsel ben je ook in één klap af van dat gelazer van wie met wie wil, wie wie uitsluit en of een bepaalde coalitie ongeloofwaardig vinden ook uitsluiten is. Helaas wil de tijdgeest het omgekeerde: versplintering troef.

In nog geen zes maanden Beetsterzwaag kun je hier een coalitie van bakken.

Ik voorzie Belgische Toestanden.

Verloedering troef

column nrc.next vandaag

Opnieuw een speler in de vrije markt die van de overheid een looprekje krijgt: de huizenbezitter.

Kun je in Den Haag je hypotheek niet meer betalen, dan krijg je een overheidskapitaalinjectie: de gemeente betaalt de executiewaarde aan de bank, die de rest bijpast, en je kunt in je huis blijven wonen, met een overheidslening en schuldhulpverlening.

Het vangnet is mede bedoeld om huisjesmelkers een hak te zetten die de probleempanden tegen bodemprijzen wegkapen.

Zo’n verregaande ingreep in de vrije markt (die blijkbaar flink verziekt is) lijkt een leuke vondst, totdat je even stilstaat bij de praktische kant.

Wie betaalt dat mooie looprekje? Degenen die de staatskassen spekken met OZB, verontreinigingsheffing, eigenwoningforfait, waterschapsbelasting, overdrachtsbelasting en al die andere verrassingen die omhoog zullen schieten.

De huizenbezitter die zijn zaakjes wel op orde heeft, moet dus betalen voor Sjakie Flodder die dacht dat hij ook wel een huis kon kopen.

En wacht eens: we hebben toch de Nationale Hypotheek Garantie? Vier op de vijf aangekochte woningen van onder de 350.000 euro vallen onder dat waarborgfonds, waarmee de bank niets hoeft bij te passen boven de executiewaarde. Onze Sjakie heeft dus ófwel een huis boven de 350k gekocht, ófwel hij voldeed bij de hypotheekaanvraag al niet aan de NHG-normen.

Zowel de bank als Sjakie namen een onverantwoord risico. En wie schiet de gemeente te hulp? De bank en Sjakie. Een ander motief voor het Haagse plan is dat hiermee geen extra sociale huurwoningen nodig zijn. Nee, want Sjakies eigen woning wordt feitelijk gemeente-eigendom, dat Sjakie met zijn uitkering huurt van de staat. De stad verandert op die manier haar degelijke kooppanden tot sociale woningbouw.

Verloedering troef.

Want reken maar dat Sjakie zijn te dure pand slecht zal onderhouden, en dat de waarde van de omliggende huizen zal dalen. Als alle Sjakies in de huizen zouden blijven die ze kunnen betalen, zou het leven van verantwoorde huizenbezitters een stuk plezieriger zijn.

Misschien zouden dan zelfs twee volmaakt absurde belastingen – het eigenwoningforfait en de overdrachtsbelasting – eindelijk kunnen verdwijnen.

Verbaal koorddansen

Column nrc.next vorige week

Het zijn lijkenstapels die we ons onmogelijk voor kunnen stellen: 1,2 miljoen Irakese doden, 4 duizend Amerikaanse doden.

Wat betekent onze steun aan de Irakoorlog? Dat we hier medeplichtig aan zijn? Of is zo’n steunbetuiging een puur symbolische, onschuldige daad?

Zulke vragen had ik graag door de regering beantwoord gezien. Ook voor mijn eigen zielenheil, want of ik het wil of niet: die steun is ook namens mij gegeven.

J.M. Coetzee schrijft over de Irakoorlog in Dagboek van een slecht jaar (2007): ‘Gewetensvolle Amerikanen maar ook individuele westerlingen [moeten] manieren bedenken om hun eer te redden (…) niet met vuile handen voor de rechtbank van de geschiedenis te hoeven verschijnen.’

De poging van het kabinet om de eigen eer te redden bleek louter talig van aard te zijn. Wekenlang is er onderhandeld, om uiteindelijk met een tekst te komen die door de PvdA als ‘ruiterlijke erkenning van fouten’ kan worden gelezen en door het CDA als bevestiging dat ze niets fout hebben gedaan.

Voor zo’n tekst moet je uitwijken naar neutrale woorden: ‘Het kabinet accepteert de beschrijving van de feitelijke gang van zaken’. Accepteren is iets anders dan ermee instemmen of het erkennen. Je kunt makkelijk iets accepteren zonder het ermee eens te zijn.

Of: het kabinet meent ‘dat het beter was geweest wanneer de communicatie met de Kamer meer inzicht had geboden’

Beter. Wil dat zeggen: het was al goed, het kon alleen iets beter? Het is dezelfde acrobatische figuur als het ‘adequater volkenrechtelijk mandaat’ dat nodig was. Was het dan al adequaat? Er bestaat toch ook geen ‘voldoendeër’?

De fundamentele tegenstellingen in het kabinet dwingen steeds weer tot dit soort verbale koorddanserij. We investeren in JSF-testtoestellen maar kopen ze niet.

Er zal een moment komen dat de elasticiteit van de taal niet meer toereikend is om de afstanden te overbruggen. Is het niet met het besluit over Afghanistan, dan zal het bij de bezuinigingen zijn.

Zulke constructies dienen geen ander doel dan de scheur in de coalitie dicht te plamuren. Het eigen imago is dus belangrijker dan de zorg en de verantwoordelijkheid voor de buitenwereld, voor onze eer en voor onze vuile handen. Dat maakt een onaangenaam arrogante indruk.

Nee, dat moet allemaal veel adequater.

Sinds lang weer m'n agenda bijgewerkt

http://www.christiaanweijts.nl/agenda.html

Zie aldaar voor alle updates. Tot 10/10/10

NRC voorpagina

Kijk eens aan, sta ik ook eens op de voorpagina van het NRC Handelsblad.

Click to enlarge.